Einde menu en begin van deze pagina.
Research
Algemeen
Onderzoek wordt verricht op de terreinen van Arabistiek, Middle East Studies, journalistieke documentaires en sociale wetenschappen.
Bloekwraak in de Arabische regio
Dit onderzoek concentreert zich op het fenomeen van bloedwraak in de
Arabische regio. Het is een bekend fenomeen bij Arabische Bedoeïenen. Maar ook op het platteland van
Opper-Egypte is het een bijna onuitroeibaar fenomeen. De vetes tussen
grote families nemen soms de vorm aan van ware slachtpartijen, waarbij
de overheid machteloos staat.
In dit onderzoek proberen wij te
achterhalen wat de oorzaken van dit geweld zijn en of er een relatie
bestaat met de tradities van de Arabische stammen. Aandacht wordt ook
besteed aan de rol van traditionele leiders bij het oplossen van
conflicten via verzoeningsbijeenkomsten, waarbij een naaste van het
gedode slachtoffer de moordenaar vergeeft.
Dit onderzoek is in augustus 2009 afgerond.
- Bloedwraak in de Arabische regio, drs. Arthur Vreede, aug. 2009 (pdf, 1,4MB)
Andere publicaties
'Het perspectief van de fellah'
Het leven op het Egyptische platteland en de strijd van de boeren (fellah = boer) tegen het regime van Sidqi Pasha. Socialistisch realisme en de verbeelding van het platteland in de moderne Arabische literatuur. Dit onderzoek poogt de roman 'al-Ard' te plaatsen binnen het maatschappelijk debat van de vijftiger jaren van de twintigste eeuw. (2006)
Analyse van de roman 'Nihayat' van Abd al-Rahman Munief
Van de roman 'Nihayat' (Einden) van Abd al-Rahman Munief werd een
literatuurwetenschappelijke analyse gemaakt. In deze woestijnroman beschrijft de
Irakese olie-ingenieur en schrijver de overlevingsstrijd van een dorp aan de
rand van de woestijn en de bewoonde wereld. De analyse laat zien dat dit dorp
symbool staat voor alle woestijndorpen in de Arabische wereld en dat ze
eigenlijk aan het verdwijnen zijn door de invloeden van de moderne wereld, niet
in de laatste plaats die van de olie-industrie.
De analyse laat ook zien dat
mensen het heft in eigen handen moeten nemen om iets aan de huidige situatie
('overleven we deze winter?') te doen: in het boek gaat het om de aanleg van een
stuwdam. (2005)
'Vervreemdingstheorie in den vreemde'
De neomarxistische vervreemdingstheorie van Jurgen Habermas is geschreven in
een Europese context. Hier wordt onderzocht of die theorie ook geldigheid heeft
voor een Midden-Oosterse en Islamitische context. Belangrijkste conclusies: Habermas' theorie (systeemgeweld en kolonisering van de leefwereld) moet
aangevuld worden met het concept van 'geïmporteerde rationalisering'.
Deze 'geïmporteerde rationalisering' heeft een culturele conditionering voor het
moderniseringsproces in het Midden-Oosten voortgebracht. Bovendien vormt het een
blokkering van de ontwikkeling van eigen rationaliseringen in het Midden-Oosten, hetgeen weer identiteits- en legitimiteitscrises heeft voortgebracht. In
dit onderzoek wordt ook gewezen op de antwoorden op vervreemdingsverschijnselen
die door het islamitisch fundamentalisme worden aangedragen: herstel van een
overkoepelend, traditioneel en religieus wereldbeeld.
Keerzijde van dit
wereldbeeld is dat het tevens dogmatisch is, iets dat lijnrecht tegenover Habermas' oplossing staat; namelijk een toename van kritiekmogelijkheden, die
mogelijk wordt wanneer de leefwereld een normatieve controle kan uitoefenen op
het systeemgeweld van staat en economie. (doctoraalscriptie, 1989)
'De weg van de Islam', het islamitisch fundamentalisme in Egypte
Over de ideologie van islamitische fundamentalisten, in het bijzonder van Sayyid Qutb en de beweging al-Takfir wa al-Hijra. (1987)
Fes als hadariyya-stad
Hadariyya-steden zijn steden die met het woord hadara (cultuur,
geciviliseerdheid) worden aangeduid. Het gaat hier om 'haute culture', waarbij de
status van het orthodox intellectueel-religieus milieu en die van het
ambachtelijk en corporatiewezen (het gildesysteem) een belangrijke rol vervullen
en onderling veel interacties plaatsvinden.
In dit onderzoek worden de sociale
relaties in Fes tussen 1900 en 1912 verkend en geanalyseerd. (1979)